Tarpuy

Inti lluqsimutin puyu chintachkan wayrawan (apenas el sol, las nubes con el viento huyen)
achiqyarun
¡Q'atariy llaq'ta-masiy!
¡wayq'illay!
Allpa llankay suyawachkanchis
q'uñi-q'uñiraq, chiri-chiriraq
wiñaq muq'u papapas
sarawan ullukuta tarpumusun
q'ayllas wiñaykuna allin tukunampaq
muchuykuna tukunampaq
q'ayllas tukunampaq...

Q'aynapunchau chakmawan
ñutusq'aña allpapas kachkan
tuq'uyllañan pisichkan wachukunapi
q'uk muq'u q'inaspa q'uk muq'uwan
allpata kusiuchisun
yarq'ay tukunampaq
raskimuy takllawan llankanapaq
Q'unpiyq'a allin kausaymi
mana pinq'aymi
mana,
manam...

Maula kay
llaqtapa pinq'aynin kay
Q'ìlla kay
allpata chiqniq kay
q'illa kaspaykiq'a
maula kaspaykiq'a
pampapi astarikuspa q'ala wasa kay

Q'an, ñuq'a q'ina chankapa chirin
churinpa chirin
allin llankaqmi kanki
sayariy q'inaspa q'amuy
tarpumusun
sarata
papata
ullukuta
allin runakuna paq'arin kanampaq
tarpusun
tarpuy...

Enciso Altamirano

Kutimuq

Yuyariway, yuyariykullaway
tuta-tutaraq takiqmi karq'ani
kuyaqmi karq'ani
munaqmi karq'ani
karq'ani, karq'ani...

Ñuq'a q'amuchkani
q'ala chaki rumi-ruminta
kichkakunata sarustin mana sarustin
ñuq'a q'amuchkani
ñu'q'a, ñuq'a...

Ama manchakuaychu
Ñuq'a kani taita-mamaykipa taitan
churiykikunapa chirin
nuq'a kani tukuy
q'ayllasmi kani, kani...

Kuska musuq kallpaywan purisun
inti-intiwan killa-killawan
chaskakunawan anchiykachikuspa
purisun llaqtanchita puririnanchipaq
intichawan killawan, chaskakunawan...

Paq'arinmi chayamusaq
inti llipi-llipinwan
q'anaymanta urayman
uraymanta q'anayman 
llaqtanchita puririnanchipaq...

sampa rimay

Mi abuelo me dijo:
simiykiwanmi kuyachikunki
simillaykiwantaqmi chiqnichikunki.

Efectivamente
ama rimaychu sampa-sampata
yanq'arimayta
aswan upallay
nanaymi kaq rimaypas.
kausay kausaynikita
q'inaspa kuyachikuy
llankaspa
runakunawan

Enciso Altamirano

Rapra

Pampapi chutayarachkanki
kallpayuq runa
sayariy
q'inaspa llankay
q'umpiwan tantata apay
uchuychalla warmaykiman
warmiykiman
Sayariy
q'inaspa paway
anka q'ina paway
kayman q'akman
mana raprayuq kaspaykipas
paway...

Chisi tuta manaraq achicyatin
pichinku takimun
llakinkunata waq'astin
¿imataq chay?
mancharisq'a
nispa tapurin warmi yananta
mana yachanchu
yarq'ay chayaramun mana ripunampaq
q'ayllasmi pisinq'a
sarapas mana rurunq'a
ismunq'a papapas
ñakaymi kanq'a
chutayarasq'a maula q'ina kausanki
aswan q'atariy
q'inasp puririy
q'inaspa paway
sapapunchau...

Enciso Altamirano

extraño

Taitay machu
mamay paya
uchuy llaqtay
q'atun llaqta
¿llaqtamasiykunari?
mana riksi
mana yuya
¿pitaqmi kani?
¿ima sutiy?
¿puñuychkanichu mana yuyanaypaq?
manan taitay
unay watakunamanta kutimunki
nispa niwan
yuyay sunq'u
llaqtallay.

Enciso Altamirano

Raqra utaq ruqru

¿Imataq chay?
- Raqra utaq ruqru
icha supaypa q'amuynin
chiri wayra q'ina
kutimuchkan
sunq'u cuyayman
nanayninkunawan.

Q'awachkan
asipakustin raskimuchkan
aypachkan
aypamuachkan
aypamuchkanñan
sapallay kasq'ayta
kasq'ayman
q'unqay tarinaypaq.
Yanallana chay
asnaq kausayninwan
wañuy tarina tutawan manaraq achikyatin
¿imapaq?
mana sutiyuqwarmakuna kanampaq
mana piniyuq
mana imayuq
mana kaysayniyuq kausanampaq.

Ñawillaytaqmi
waq'astin mana waq'astin
kutirin
kutirun
tutawan
punchaywan
kallpapakusta kutimun
achka samaykunawan
achka puñuykunawan
taita intipa
mama killapa
yuyayninkunata q'apipakuspa
kausayninchita
kutichiysuwananchipaq
walq'illay
panallay
churiullay

Q'inaspa ñuq'a ukuyman tapuni
¿imataq Chay?
-pinq'ay
-Raqra
utaq Ruqru nimullawan.

Enciso Altamirano